Çin Depremi Başka Yerleri de Tetikleyebilir

Türkiye Jeofizik Kurumu Derneği Onursal Başkanı Prof. Dr. Ahmet Ercan, Çin'de meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki depremin ardından tüm yer yuvarının en az 7 gün süreyle esneyip devineceğini belirterek, "Depremden yayılan sarsım dalgaları, yerin 6 bin 380 kilometre derinlikteki göbeğine dek inmiştir. İşte bu sırada, dünyanın herhangi bir yerinde bir kırık boyunca birikmiş gerginlik varsa bir depremle boşalabilecektir." dedi. "Depremde yer kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda en az 120 kilometrelik bir kırık oluşturdu. En etkili olduğu uzaklık kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda 150 kilometre olup tüm Çin ile komşu ülkelerde şiddetli olarak duyulmuştur." diyerek depremin etki sahasını da gözler önüne serdi.

Çin hükümeti ise uluslararası yardımların gelmesi için çağrı yaptı.

Depremin ardından Siçuan eyaletinde birçok yerleşim birimi yerle bir oldu. Ülkede devam eden sağanak yağış, barınacak yeri olmayanları özellikle vurdu. Küçük yerleşim birimlerine giden yollar da kapandığı için, hükümet gıda ve barınak yardımını helikopterlerle havadan atmak suretiyle yapıyor.

3 yaşındaki kız 40 saat sonra kurtuldu

Depremin merkezi olan Vançuan ilçesine ulaşmak için de kurtarma ekipleri her yolu deniyor. Hava Kuvvetleri Komutanlığı, kurtarma ekiplerinin ilçeye paraşütle indirilmesi emri yayınladı. Vançuan’a giden yolların çökmesi ve yollara kayaların yuvarlanmasının yanı sıra olumsuz hava koşulları 112 bin nüfuslu ilçeye ulaşılmasını zorlaştırıyor. Eyaletteki barajların da depremden zarar gördüğü ve enerji sıkıntısı yaşandığı bildirildi.

10 BİN KİŞİLİK KASABANIN YÜZDE 80’İ ÖLDÜ
Gene Siçuan’da bulunna Yingşiu kentinde, 7 bin 700 kişinin öldüğü bildirildi. Yerel yetkililer, depremin merkez üssüne yakın olan ve 10 bin kadar kişinin yaşadığı kentte sadece 2 bin 300 kişinin hayatta kaldığını duyurdu. Hayatta kalanlardan bin kadarının da ağır yaralı olduğu belirtilirken, kentteki durumun sanılandan çok daha kötü olduğu, yardım çalışmalarının güçlükle yürütüldüğü kaydedildi.

Hayatta kalanların ilaç, gıda ve suya ihtiyaç duyduğu belirtilirken, Başbakan Ven Ciaobao, arama ve kurtarma çalışmalarına 100 bin polis ve askerin katıldığını açıkladı.

Polis kaynakları da, depremin merkez üssüne yakın kentlerde adeta “taş üstünde taş kalmadığını”, bütün binaların yıkıldığını belirtiyor.

Çin Başbakanı Ven Ciaba’nın Vançuan ilçesine komşu 3-5 bin arasında kişinin öldüğü ve 10 bin kişinin yaralandığı Beyçuan’da kurtarma çalışmalarını yönettiği gelen haberler arasında.

Depremin merkez üssü Vançuan’ın 30 kilometre güneydoğusunda bulanan Mianzhu’nun ise, 7,9’luk depremden en çok zarar gören bölgelerden biri olduğu belirtiliyor. Mianzhu şehrinde 1500 kişinin öldüğü ve en az 10 bin kişinin toprak altında kaldığı belirtiliyor.

Depremin merkezi Vançuan ilçesine komşu olan Mianyang şehrinde ölenlerin sayısı 5 bin 430’a, yaralıların sayısı bin 396’ya çıktı. Şehirde hala 18 bin 486 kişinin göçük altında bulunduğu duyuruldu.

Yeni Çin Haber Ajansı, yetkililerin açıklamasına dayanarak deprem sırasında Aba Tibet Özerk İli’nde 2 binden fazla turist bulunduğunu ve Maoşien ilçesinde bir yolcu otobüsünün toprak altında kalması sonucu 37 turistin öldüğünü bildirdi. Voolong bölgesindeki üç kasabada yaşayan 60 bin kişiden de haber alınamadığı açıklandı.

Öte yandan Siçuan’da dün 5,9 ve 5,0 büyüklüğünde iki artçı sarsıntının daha gerçekleşmesi paniğe neden oldu. Amerikan Jeolojik Araştırmalar Merkezi’nden yapılan açıklamada, Siçuan’ın doğusunda önce 5,9 büyüklüğünde, yaklaşık 10 dakika sonra da merkez üssü Siçuan-Gansu sınır bölgesinde olan 5,0 büyüklüğünde iki artçı sarsıntının meydana geldiği kaydedildi.

DEPREMİN MALİYETİ EN AZ 20 MİLYAR DOLAR
Deprem bölgesine ilk uluslararası yardım Rusya’dan geldi. Siçuan’a ulaşan ve esas olarak çadır ve battaniyeden oluşan 24 tonu aşkın yardım malzemesinin depremin merkezi olan bölgelere havadan atılacağı bildirildi.

Depremin etkisi Çin piyasalarında görülmeye başladı. Şanghay borsası güne yüzde 3.03, Şenzhen borsası da yüzde 3.33’lük düşüşle başladı. Şanghay borsasında işlem gören 45, Şenzhen borsasında ise 21 Siçuan ve Çongçing merkezli şirket faaliyetlerini durdurdu.

Öte yandan risk analiz firması AIR Worldwide’dan yapılan açıklamada, depremin maliyetinin 20 milyar doları geçebileceği bildirildi. Sigorta ve emlak verilerini kullanarak felaketlerin yol açtığı zararların maliyetini belirleyen AIR Worldwide, bölgenin son 500 yılda en az 7,8 büyüklüğünde sekiz depremle sarsıldığını da belirtti.

Çin Başbakanı Ciabao’nun, “büyük felaket” olarak nitelediği depremin, Siçuan eyaleti başkenti Çengdu’ya 92 kilometre mesafede ve yerin 10 kilometre derininde gerçekleştiği bildirildi. Depremde aralarında onlarca okul, yurt ve fabrikanın da bulunduğu çok sayıda kamu binası yıkıldı.

Depremin etkili biçimde hissedildiği başkent Pekin ile Bangkok ve Şanghay’da da halk, sarsıntı nedeniyle kendini sokağa attı. Depremin ardından birkaç dakika daha sallanan gökdelenler ise boşaltıldı.

Bu arada, ağustos ayında olimpiyatlara ev sahipliği yapacak olan Pekin’de görünür bir hasar olmadığı bildirildi.

Öte yandan deprem, komşu ülkeler Tayvan, Tayland ve Vietnam’da da hissedildi.

BİNALARIN YÜZDE SEKSENİ YIKILDI
10 milyon nüfuslu ve gün geçtikçe büyüyen bir metropol olarak tanımlanan Çengdu’da halk, depremin ardından sokaklara döküldü.

Siçuan eyaletinde bulunan Beyçuan Kiang’daki binaların yüzde sekseninin şiddetli yer sarsıntısı nedeniyle çöktüğü belirtildi.

Beiçuan Kiang, başkent Çengdu’nun kuzeydoğusunda bulunuyor.

Çin Halk Cumhuriyeti Başbakanı Ven Ciabao dün, CCTV Televizyonu’na yaptığı açıklamada, “Durum, önceden tahmin ettiğimizden çok daha vahim. Yardım için burada daha fazla insana ihtiyacımız var” demişti. Bölgede yeni depremlerin olacağından korkan halkın, geceyi sokaklarda geçirdiği bildirildi.

Çengdu kentinde, depremin ardından çok sayıda binaya girişe izin verilmediği, burada da halkın çoğunun geceyi parklarda, statlarda, geniş alanlarda geçirdikleri ve sokakta uyudukları belirtilirken, kuzeydeki Deyang bölgesinde de yaklaşık 20 bin kişinin geceyi sokaklarda geçirdiği bildirildi.

Çin Yurttaşlık İşleri Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı tarafından depremden sonraki kurtarma çalışmaları için 200 milyon yüen (28.6 milyon ABD Doları) tahsis edildiği açıklandı.

BM: YARDIMA HAZIRIZ
BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun, Myanmar’daki kasırga felaketiyle ilgili düzenlediği basın toplantısının sonunda, Çin’de meydana gelen depremde insanların ölmesinden ve yaralanmasından dolayı son derece üzgün olduğunu bildirdi.

Depremin yarattığı hasarın ve depremde ölenlerin ve yaralanların sayısının henüz bilinmediğini belirten Ban, kurbanların ailelerine başsağlığı diledi.

Ban, ayrıca yayımladığı resmi açıklamada, BM’nin Çin hükümetine insani yardım konusunda elinden geleni yapmaya hazır olduğunu kaydetti.

SON 32 YILIN EN BÜYÜK DEPREMİ
Çin depremlerin sık olduğu bir coğrafyada bulunuyor.

1976 yılında Tangşan’da meydana gelen depremde, 242 bin kişi hayatını kaybetmişti.

Uygur özerk bölgesindeki Sincan eyaletinde 2003’ün Şubat ayında gerçekleşen 6,8 şiddetindeki bir depremde 94 kişi ölmüş, 200 kişi de yaralanmıştı.